De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) markeert een fundamentele verschuiving in de manier waarop bouwkwaliteit in Nederland wordt gewaarborgd. Waar de beoordeling van bouwplannen en het toezicht op de uitvoering traditioneel bij de gemeente lagen, brengt de Wkb onafhankelijke, private kwaliteitsborgers in stelling. Voor opdrachtgevers en eigenaren die bouwen, verbouwen of renoveren heeft dit directe gevolgen voor hun positie, hun aansprakelijkheid en de manier waarop zij projecten moeten organiseren.
Wat de kwaliteitsborger doet
De kwaliteitsborger is een gecertificeerde, onafhankelijke partij die gedurende het bouwproces toetst of het werk voldoet aan de bouwtechnische eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Zijn taak is niet het verlenen van vergunningen, maar het beoordelen van de feitelijke uitvoering. Bij oplevering geeft hij een verklaring af die aangeeft of het bouwwerk aan de regels voldoet. Zonder die verklaring mag het gebouw niet in gebruik worden genomen. Dat legt een duidelijke verantwoordelijkheid bij zowel de aannemer als de opdrachtgever om de kwaliteitsborger tijdig en volledig te informeren en toegang te verlenen.
Gevolgen voor opdrachtgevers en eigenaren
De wet vergroot de aansprakelijkheid van de aannemer tegenover de opdrachtgever op een aantal punten, maar stelt ook hogere eisen aan de informatieuitwisseling gedurende het project. Als opdrachtgever moet u zich realiseren dat:
- De kwaliteitsborger niet uw verlengde arm is, maar een onafhankelijke toetsende partij
- Wijzigingen tijdens de bouw tijdig aan de kwaliteitsborger moeten worden doorgegeven, zodat hij zijn beoordeling kan bijstellen
- Het dossier bevoegd gezag — de gebundelde technische informatie over het gerealiseerde bouwwerk — na oplevering bewaard en overdraagbaar moet zijn
- De opleverdossier-eis ook gevolgen heeft voor het beheer op langere termijn, omdat het as-built dossier als basis dient voor toekomstig onderhoud en verbouw
Gefaseerde invoering en scope
De Wkb is gefaseerd ingevoerd, te beginnen met de zogenoemde gevolgklasse 1: relatief eenvoudige bouwwerken zoals grondgebonden woningen en kleine bedrijfsgebouwen. Meer complexe categorieën volgen later. Het is raadzaam om bij elk nieuw project te toetsen of en in welke gevolgklasse het valt, en welke kwaliteitsborger daarvoor gecertificeerd is. Uw architect of projectleider kan u daarin wegwijs maken; raadpleeg bij juridische vragen over aansprakelijkheid en contractvorming altijd een gespecialiseerde adviseur.
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen vraagt om een andere projecthouding: meer documentatie, eerder afstemmen en een helderder verdeling van verantwoordelijkheden. Wilt u weten hoe u uw bouw- of renovatieprojecten zodanig organiseert dat u aan de nieuwe eisen voldoet en de regie behoudt? Wij denken graag met u mee.